Powiększenie
   Kontrast
   Lektor migowy

Patron

 

PAWEŁ EDMUND STRZELECKI

 

Paweł Edmund urodził się 20 lipca 1797 r. w Głuszynie pod  Poznaniem. Zmarł 6 października 1873 r. w Londynie. Jego doczesne szczątki od 1997 r. spoczywają w polskiej ziemi – w krypcie zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu św. Wojciecha w Poznaniu.

Był jednym z najwybitniejszych ludzi XIX w., wielkim badaczem, podróżnikiem, geologiem i odkrywcą, prekursorem współczesnych idei.

Odbył 9 letnią podróż dookoła świata, podczas której  prowadził badania przyrodnicze. W Kanadzie odkrył  złoża miedzi, w Australii – pokłady złota. W Ameryce Południowej badał wulkany i złoża mineralne, prowadził obserwacje meteorologiczne. Był na Hawajach i wyspach Polinezji. Eksplorował tereny Australii, Nowej Zelandii i Tasmanii. W Australii odkrył i nazwał ziemię Gippsa. Badał najwyższe pasmo górskie, a zdobywając jego najwyższy szczyt, nazwał go Górą Kościuszki.

Na stałe mieszkał w Anglii. W 1845 r. 0publikował dzieło swego życia Physical Description of New South Wales and Diemen’s Land , które stało się pracą fundamentalną wiedzy o Australii. Zyskał wysoką pozycję  w świecie naukowym i na salonach londyńskiej society. Według opinii wielu naukowców, w tym Karola Darwina, był jednym z niewielu, jeśli nie najważniejszym badaczem i odkrywcą XIX wieku. Pionierski opis Nowej Południowej Walii i Tasmanii posiada i dziś niezaprzeczalną wartość.

Był członkiem Królewskiego Towarzystwa Geograficznego. Został uhonorowany wieloma odznaczeniami angielskimi: Founder`s Medal od Królewskiego Stowarzyszenia Geograficznego, tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Oksfordzie oraz tytuł Rycerza Orderu św. Michała i św. Jerzego nadany przez królową Wiktorię. W Australii i na innych kontynentach na cześć Strzeleckiego powstały pomniki, a jego imieniem nazwano liczne obiekty geograficzne.

Paweł Edmund Strzelecki dążył do spełnienia swojej życiowej misji, do odbicia swojego piętna na losach świata. Wpisał się do historii Australii po wielekroć, choć spędził tam zaledwie cztery lata. Przewędrował 11 tysięcy kilometrów z plecakiem zawierającym ciężkie instrumenty pomiarowe. Był pierwszym, który troszczył się o ekologię Australii, wskazując na szkodliwość wyrębu lasów. Cechowała go wielka miłość dla bliźnich i cierpiących. Organizował pomoc podczas klęski głodu w Irlandii. Wierzył w potęgę rozumu i cywilizacji technicznej, głosił potrzebę racjonalnego użytkowania ziemi przez człowieka. Wierzył w sprawiedliwość społeczną i równe prawa wszystkich ludzi, w tym również Indian, aborygenów i Polinezyjczyków.

Umarł na obczyźnie jako obywatel zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii, ale do końca był Polakiem.